Pag-ibig

PAG-IBIG

sa malagkit na titig

kahit walang pinipig

pagsinta'y mananaig

sadyang nakaaantig

panahon ma'y kaylamig

animo'y maririnig

kapara ng kuliglig

ang bulong ng pag-ibig

- gbj/09.17.2023

Tatlo na lang

TATLO NA LANG

tatlo na lang, pitong libo na

tiya-tiyaga lang talaga

higit nang dalawang dekada

sa kathang pagbaka't pagsinta

taospusong pasasalamat

kung tula ko'y nakapagmulat

kahit minsang pinupulikat

sa pagnilay sa tabing dagat

talagang ako'y nagpatuloy

sa panahon mang kinakapoy

lalo't sa diwa'y dumadaloy

ang mga paksang di maluoy

narito mang nagmamakata

tigib man ng lumbay at luha

ako'y kakatha ng kakatha

kahit madalas walang-wala

- gregoriovbituinjr.

09.17.2023

Palaisipan

PALAISIPAN

hilig ko ang sumagot ng palaisipan

upang bokabularyo'y mapaunlad naman

kahit payo sa kapwa'y pinag-iisipan

sa problemang nilahad, anong katugunan?

sa krosword, tanong pahalang ay aalamin

at ang tanong pababa ay susuriin din

titik sa bawat kahon ay pagtutugmain

nang paglapat ng tamang salita'y tiyakin

halimbawa ang tanong ay SALAT, ano na?

ang sagot ay HAWAK o KAPOS? magkaiba

KAPA'y BALABAL o SALAT? iisipin pa

gaya ng payo, pag-iisipan din, di ba?

palaisipan ay pampatalas ng isip

na bisyo ko sa panahong nakaiinip

naghihintay, nagninilay, may nililirip

na minsan, may bagong salitang nahahagip

- gregoriovbituinjr.

09.17.2023

Paalala sa dyip

PAALALA SA DYIP

kaylinaw ng paalala

sa dyip na nasakyan agad:

"Barya lang po sa umaga

Pakiabot po ang bayad."

sa isa pa'y nakasulat

katagang "Always be honest!"

na kung iyong madalumat

ay Da Best ka among the rest

paalalang batid natin

kaydaling maunawaan

anong ganda ng layunin

patas at walang dayaan

bakit kailangan nito?

upang walang mag-1-2-3?

at walang basta tatakbo?

at sasakay lang ng libre?

- gregoriovbituinjr.

09.16.2023

Minsang mapadaan sa Harvard

MINSANG MAPADAAN SA HARVARD

magtuturo na raw ng wikang Filipino

sa Harvard, kaygandang oportunidad nito

upang ating wika'y mabatid na totoo

ng ibang lahi, Ingles, Kano, Aprikano

Pamantasang Harvard ay kayganda ng layon

at gurong Pinoy pa ang magtuturo doon

ng ating wika, ah, kahanga-hanga iyon

pagkat tinanggap niya ang matinding hamon

sa kalye Harvard ay napadaan kanina

at sa karatula ng kalye'y nag-selfie na

doon, gurong nasabi'y agad naalala

bagamat di ko tanda ang pangalan niya

ako kaya'y makapag-aral pa sa Harvard?

malabo, papunta lang doon ay very hard

nais mang matuto sa mga idolong bard

o English poet, wala naman akong green card

pangarap ko ring sa Harvard makapag-aral

ngunit hanggang pangarap na lang ang iiral

subalit sa pag-aaral ay nagpapagal

sarili mang pagbasa ng libro't materyal

- gregoriovbituinjr.

09.15.2023

Hustisya sa batang pinaslang ng ama!

HUSTISYA SA BATANG PINASLANG NG AMA!

karima-rimarim ang ginawa ng isang tatay

sa anak na babaeng binugbog niya't naratay

sa ospital, ilang araw lang, bata na'y namatay

sa balitang iyon, manggagalaiti kang tunay

sariling anak, pinatay! dapat sa kanya'y bitay!

si Catherine Joy o C.J. ay edad pitong taon

kung may kasalanan man, bakit siya ginanoon?

dahil sa sukling di naibigay sa tatay niyon

ay sinaktan ng amang walang anumang hinahon

walang banggit sa ulat kung ama sa droga gumon

tiyak marami pang pangarap ang nasabing bata

subalit ngayon, naglaho na iyong parang bula

di pa nadarakip ang ama, ayon sa balita

sana'y sumuko na siya't panagutan ang sala

HUSTISYA PARA KAY C.J. na kay-agang nawala!

- gregoriovbituinjr.

09.13.2023

Patas, patis, patos

PATAS, PATIS, PATOS

PATAS

nais ko'y isang patas

na lipunan, parehas

ang palakad at batas

nang walang aliwaswas

PATIS

nalasahan ng dila

ang patis sa nilaga

pinasarap na sadya

at busog ang napala

PATOS

pinatos ang dalaga

na bagong kakilala

akala'y bagong sinta

ngunit bayaran pala

* Tatlong tanaga ni gregoriovbituinjr.

09.12.2023

* aliwaswas - katiwalian, mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, p.37

RAMBOLetra uli

RAMBOLetra uli

kalugod-lugod ngayong umaga

ang laro sa app na RamboLetra

salita'y huhulaang talaga

ginhawa sa puso'y madarama

nakapagpapatalas ng isip

sa oras minsang nakakainip

may mga salitang mahahagip

o kaya'y di mo naman malirip

sumagot lang basta may panahon

pumarito ka ma't pumaroon

at inaantay ang kinakaon

mong nasa paaralan ngang iyon

mag-download ng RamboLetra sa app

at may galak na mahahagilap

pag nag-iisa'y parang kausap

sa iyo animo'y lumilingap

- gregoriovbituinjr.

09.10.2023

Nakaligtas sa 'salvage'

NAKALIGTAS SA 'SALVAGE'

sa ulat, dinukot ng mga suspek ang biktima

pinagbabaril, sa puting S.U.V. inilulan

at ang biktima'y itinapon sa gilid ng daan 

nagpatay-patayan kaya sa 'salvage' nakaligtas

ang 'salvage' ay di Ingles na ibig sabihin ay 'save'

kundi salitang nagmula sa Kastilang 'salvaje'

ibig sabihin, biktima'y talagang sinalbahe

na buong pagkatao'y pinuntirya ng salbahe

marahil ang apat na suspek ay inutusan lang

dahil baka biktima'y marami nang nalalaman

o baka biktima'y kasama sa mga kalaban

sa mga gaya nila'y mayroon palang digmaan

di natin alam, batay lang sa nabasang balita

sa pahayagan, biktima'y nakaligtas pang sadya

pag-'salvage' ay gawaing di patas, kasumpa-sumpa

pamilya ng biktima'y tiyak tigib ang pagluha

- gregoriovbituinjr.

09.10.2023

* balita mula sa pahayagang Pilipino Star Ngayon, Setyembre 9, 2023, pahina 1 at 9

Mag-ingat sa mapagsamantala!

MAG-INGAT SA MAPAGSAMANTALA!

mag-ingat lagi, bilin ni nanay

sa may trabaho niyang panganay

at baka buwitre'y sumalakay

iniingatang puri'y maluray

karima-rimarim na balita

isang pasahero'y ginahasa

ng rider, sinamantalang sadya

ang babaeng lasing, nanghihina

imbes na ihatid sa tahanan

sa motel dinala ng haragan

ang babaeng di na naingatan

ang puri dahil sa kalasingan

sa gimik nanggaling ang babae

ng madaling araw sa Malate

kaya ingat lagi, mga Ate

at baka malapang ng buwitre

hanap ng babae ay hustisya

sana ito'y kanyang makamtan pa

ito'y malaking aral sa iba

pag-iingat, isipin tuwina

- gregoriovbituinjr.

09.08.2023

* "Babaeng pasahero, ni-rape ng rider", ulat mula sa Pilipino Star Ngayon, Setyembre 8, 2023, pahina 1 at 6

Ilitaw sina Jonila at Jhed!

ILITAW SINA JONILA AT JHED!

isa na namang balitang sadyang nakalulungkot

dalawang environmental activists ang dinukot

bakit nangyayari ang ganito? nakatatakot!

dahil ba tinutuwid nila ang mga baluktot?

nais ay makataong pagtrato sa kalikasan

na tutok ay isyung Manila Bay at karagatan

pati mga reklamasyong apektado ang bayan

subalit sila'y iwinala sa Orion, Bataan

nangyari'y huwag nating ipagsawalang-bahala

baka di iyan ang huli, o iyan ang simula?

krisis sa karapatang pantao na'y lumalala

ang pagwala sa kanila'y sadyang kasumpa-sumpa

kaybata pa nila, edad bente dos, bente uno

sadyang ginigipit na ang karapatang pantao

sinisigaw namin, sana'y mapakinggang totoo:

ilitaw sina Jonila Castro at Jhed Tamano!

- gregoriovbituinjr.

09.08.2023

* Para sa detalye, basahin ang mga kawing na:

https://web.facebook.com/photo/?fbid=320724156991942&set=a.275240728206952

at https://web.facebook.com/photo/?fbid=682765210554525&set=a.620597136771333

Paglagay sa tahimik sa magulong mundo

PAGLAGAY SA TAHIMIK SA MAGULONG MUNDO

pag lumagay ka sa tahimik, ikinasal

ka na katuwang ang tangi mong minamahal

wala nang barkada, bisyo, babae't sugal

kundi sa pamilya iinog ang pag-iral

nasa tahimik, pulos trabaho't tahanan

si misis man ay lagi kang tinatalakan

sweldo'y laan na sa anak, hapag-kainan,

edukasyon, bayad-utang, kinabukasan

ngunit naiba ang paglagay sa tahimik

nang mauso ang tokhang, mata'y pinatirik

kayraming natakot, iba'y di makaimik

mahal ay biktima ng balang anong bagsik

ang mahal na asawa o anak, tinokbang!

kinatok sa tahanan, naging toktok, bangbang!

nangyari'y walang proseso, basta pinaslang!

sinong mananagot, sino ang mga aswang?

nag-iiba ang kahulugan ng salita

saanmang panaho'y nadarama sa wika

nilagay sa tahimik, pinaslang na sadya

pinatahimik ng walang kaawa-awa

- gregoriovbituinjr.

09.08.2023

Pagbabago

PAGBABAGO

"Change happens not by trying to make yourself change, but by becoming conscious of what's not working." - Shakti Gawain

pagbabago'y nagaganap, ani Shakti Gawain,

na hindi raw sarili ang susubukang baguhin

kundi malay ka anong di gumagana sa atin

para bang dapat munang piliin anong gagawin

malalim at makahulugan ang kanyang tinuran

di magbabago ang lahat pag nakatitig lamang

sa kalangitan, sa kalawakan, o sa kawalan

ang pagbabago'y di basta lalapit kaninuman

anong halimbawa, sa katulad kong nagsusulat

sa bawat akda ko ba'y marami ang namumulat

may mga isyung panlipunan bang naisiwalat

o wala pa ring nagbago't di nila nadalumat

kung nais ng pagbabago'y gawin nating mataman

kongkretong pagsusuri sa kongkretong kalagayan

at mula roon, kumilos upang ating makamtan

ang ninanais na pagbabagong pangkalahatan

- gregoriovbituinjr.

09.08.2023

* litrato mula sa Pilipino Star Ngayon, Setyembre 2, 2023, pahina 10

Dagat ng basura't baradong kanal

DAGAT NG BASURA'T BARADONG KANAL

sinong maysala sa baradong kanal?

bakit dagat ng basura'y nariyan?

nang bagyo'y manalasa, natigagal

di ba't tayo rin ang dahilan niyan?

nagbarahan ang sangkaterbang plastik

sa mga baradong kanal sumiksik

naglutangan sa dagat ang basura

na kagagawan natin, ninyo, nila

anong gagawin at maitutulong?

upang basurang iyan ay tanggalin

sa dagat ng basura ba'y susuong?

upang basura'y isa-isang kunin?

baha dahil sunod-sunod ang unos

problemang ito'y ating isaayos

anong sama't basura'y inaanod

sa dagat na itong nakalulunod

- gregoriovbituinjr.

09.05.2023

* litrato mula sa pahayagang Pilipino Star Ngayon, Setyembre 4,2023, pahina 2

20 Haiku hinggil sa typhoon Haikui

20 HAIKU HINGGIL SA TYPHOON HAIKUI

ni Gregorio V. Bituin Jr.

Nananalasa ngayon sa bansa ang bansang Hanna, na ang international name ay Haikui. Sa una kong basa sa Ulat Panahon sa pahayagang Pilipino Star Ngayon, ito'y Haiku, isang anyo ng pagtulang Hapones, na may pantigang 5-7-5. Subalit nang muli kong tingnan, Haikui pala, hindi typhoon Haiku. Gayunpaman, naisipan kong kumatha ng ilang haiku hinggil sa typhoon Haikui.

Ilang pantig ba ang Haikui? Ang pronunciation o pagkabigkas sa bagyong Haikui, ayon sa http://paladinofstorms.net/cyclone/typhoon.html ay Haikui "high-kway". Ibig sabihin, dalawang pantig. Subalit maaari ring tatlong pantig dahil sa titik k.

Kaya pinakinggan ko ang bigkas sa isang balita sa bidyo na https://www.youtube.com/watch?v=ezu0aAxSYsA na may pamagat na Haikui expected to become another typhoon threat - August 29, 2023, binasa ang Haikui na haykuwi. Tatlong pantig.

Dahil may titik k, kaya ipinagpalagay ko nang tatlong pantig pati ang naunang saliksik na "high-kway. Narito ang ilang haiku na kinatha ko hinggil sa bagyong Haikui.

1

bagyong Haikui

ay kaylakas na bagyo

mag-ingat tayo

2

ang ibong gala

sa bagyo'y basang-basa

tila tulala

3

ingat sa ihi

ng daga pag nagbaha

lestospirosis

4

dyip ay tumirik

at pasahero'y siksik

sa baha't trapik

5

di pala haiku

kundi bagyong Haikui

ang pagkasabi

6

pinagmamasdan

ko ang bahang lansangan

kaligaligan?

7

ang bagyong Hanna

na Haikui rin pala

nananalasa

8

dumapong ibon

sa kawad ng kuryente

sa bagyo'y ginaw

9

mapapakain

sana ang mga anak

kahit may unos

10

pag nadisgrasya

ka sa manhole na bukas

sinong sisihin?

11

sa botang butas

pag nilusong sa baha

ay, alipunga

12

papasok pa rin

sa trabaho, baha man

nang makabale

13

hawakang husay

iyang payong mong taglay

baka matangay

14

kaygandang dilag

ang kasabay sa baha

puso'y pumitlag

15

pulos basura

sa kalye'y naglipana

anod ng baha

16

bubong na butas

aba'y tagas ng tagas

sinong gagawa

17

kayraming plastik

na nagbara sa kanal

walang magawa?

18

basa ng dyaryo

o makinig ng radyo

kapag may bagyo

19

tagas na tubig

ay ipunin sa timba

pang-inidoro

20

kapag may unos

mabuti't may PAGASA

makapaghanda

09.04.2023

Nilay

NILAY

mundo ko'y tigib ng katahimikan

habang wala pa ring kapayapaan

waring ang loob niring kalooban

ay di mabatid ang kalalabasan

tahimik at payapa'y magkaiba

sa diwa'y nag-uumpugan tuwina

katahimikan wari ko'y sa taynga

kapayapaa'y sa puso talaga

ah, anong dalas pa ring nagtitimpi

puno ng sugat ang diwa't sarili

hanggang ngayo'y di pa rin mapakali

sa samutsaring dinidili-dili

ah, gawin pa rin anong nararapat

kahit masakit ang ulo't balikat

tulala man, tutula pa ring sukat

huwag malingat at laging mag-ingat

- gregoriovbituinjr.

09.03.2023

Motawa at Lasuna

MOTAWA AT LASUNA

sa palaisipan ay muling natulala

dahil di ko alam ang sagot na salita

subalit mahalaga namang isadiwa

pulis sa Saudi ang Labimpito Pababa

sibuyas ng Ilocos sa Trese Pahalang

buti't may diksyunaryo naman sa tahanan

salita pala'y LASUNA nang matagpuan

nang aking masaliksik, puso ko'y nagdiwang

ang sagot ko'y MOTAWA sa pulis-Arabo

mula naman kay google ay natagpuan ko

baka batid din ng mga O.F.W.

na sa Saudi ay matagal na nagtrabaho

mga salitang minsan dapat kabisahin

at baka magamit sa akdang kakathain

sa palaisipang ito'y salamat na rin

di alam na salita'y nababatid natin

- gregorioovbituinjr.

09.03.2023

* mutawa (alternative forms - mutawwa, muttawa)

A member of the religious police in Saudi Arabia. The religious police as a body.

https://en.wiktionary.org/wiki/mutawa

* lasona - sibuyas, mula sa U.P. Diksiyonaryong Filipino, p.681

Ingatan, huwag ibagsak

INGATAN, HUWAG IBAGSAK

"Fragile, Handle With Care" ang katumbas

nang sa isang kahon ay kalatas

paalala, baka babasagin

ang nasa kahon nilang dadalhin

pinaalam sa sariling wika

pag sa wikang dayo'y di unawa

naisip pang itatak sa kahon

ah, kayhusay ng ganitong layon

bilin: Ingatan, Huwag Ibagsak

sa himpapawid man o sa lubak

pag may basag, di mapapakali

kaya pakaingatang mabuti

salamat sa pagpapaalala

sa puso'y may ginhawang nadama

kahon na'y naingatang malugod

wikang sarili pa'y nataguyod

- gregoriovbituinjr.

09.03.2023

Bakbak-tahong

BAKBAK-TAHONG

mas mabigat pa sa ningas-kugon
ang tinatawag na bakbak-tahong
trabaho ka ng trabaho ngunit
walang nangyayari, aba'y bakit?

gumagawa'y walang natatapos?
walang nayari, parang busabos?
ginagawa mong paulit-ulit
pala'y walang resulta, kaysakit!

kung may ugali kang bakbak-tahong
aba, ikaw ay di sumusulong
kumbaga sa barkong nakalutang
gawaing ito'y tiktik-kalawang

tiyaking ginawa'y may resulta
kung wala, panaho'y naaksaya
para kang tumatandang paurong
kung naging gawi mo'y bakbak-tahong

- gregoriovbituinjr.
09.02.2023

* bakbak-tahong - trabaho ng trabaho ngunit walang natatapos 

o nayayari, mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, p.109

Sa dalawang magigiting

SA DALAWANG MAGITING

taospuso pong pakikiramay

sa pamilya ng mga namatay

isa'y kilalang mamamahayag

isa'y mahusay na manggagawa

sumikat noon si Mike Enriquez

sa kanyang pagsisilbi sa bayan

sa Imbestigador maririnig:

"Hindi namin kayo tatantanan"

kilala rin namin si Efren Cas

organisador ng manggagawa

na pangarap ay lipunang patas

at lipunang makataong sadya

isa'y sikat na mamamahayag

kilala sa radyo't telebisyon

ang isa'y magaling na kasama

at kilala sa maraming unyon

inalay ninyo ang inyong buhay

para sa kagalingan ng tanan

sa inyong dalawa'y pagpupugay

salamat sa ambag n'yo sa bayan

- gregoriovbituinjr.

09.01.2023